Jak często wymieniać filtry w rekuperatorze i jak zrobić to samodzielnie
Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła działa w domu przez całą dobę i przez cały rok. Każdego dnia przez filtry przepływają setki metrów sześciennych powietrza, a wraz z nim pył, pyłki roślin, owady i zanieczyszczenia z zewnątrz oraz kurz i drobiny z wnętrza domu. Filtry to najprostszy w obsłudze element rekuperatora, a jednocześnie ten, o którym właściciele najczęściej zapominają.
Do czego służą filtry w rekuperatorze
W typowej centrali są co najmniej dwa filtry:
- filtr na powietrzu nawiewanym, który oczyszcza świeże powietrze z zewnątrz, zanim trafi do pokoi. Chroni domowników przed pyłem i pyłkami,
- filtr na powietrzu wywiewanym, który zatrzymuje kurz z wnętrza domu, zanim dotrze do wymiennika ciepła. Chroni wymiennik przed zabrudzeniem.
Niektóre instalacje mają dodatkowe filtry wstępne w czerpni lub skrzynki filtracyjne na kanałach. Zabrudzony filtr stawia większy opór, więc wentylatory muszą pracować z większą mocą, żeby przetłoczyć tę samą ilość powietrza. Rośnie zużycie energii i hałas, a gdy wentylatory nie nadążają, do pokoi trafia mniej świeżego powietrza.
Jak często wymieniać filtry
Częstotliwość zależy od otoczenia domu, klasy filtrów i pory roku. Orientacyjnie:
| Warunki | Kontrola | Wymiana |
|---|---|---|
| Dom na przedmieściu, mało zanieczyszczeń | Co 2-3 miesiące | Co około 3-6 miesięcy |
| Przy ruchliwej drodze lub w mieście | Co 1-2 miesiące | Co około 2-4 miesiące |
| Okres pylenia, sezon grzewczy z dymem | Co miesiąc | Częściej, według stanu |
| Po budowie lub remoncie z pyłem | Po zakończeniu prac | Zawsze po zakończeniu prac |
Zużyty filtr łatwo rozpoznać. Nowy filtr ma jasny, często biały materiał filtracyjny, a zużyty jest szary lub ciemny, czasem z widocznymi owadami, pyłkami i nalotem. Filtr na nawiewie brudzi się zwykle szybciej od strony czerpni, a filtr na wywiewie zbiera kłaczki i kurz domowy. Jeśli materiał filtra jest wilgotny lub widać na nim pleśń, wymień go natychmiast i sprawdź, skąd bierze się wilgoć, na przykład czy nie zatkał się odpływ skroplin z centrali.
Objawy zbyt rzadkiej wymiany widać też w domu. Spada przepływ powietrza w nawiewnikach, wentylatory pracują głośniej, a w łazienkach dłużej utrzymuje się para po kąpieli. W centralach bez czujnika ciśnienia często jedynym sygnałem jest rosnące zużycie prądu, którego nikt nie zauważa.
Wiele central ma licznik czasu pracy filtrów lub czujnik różnicy ciśnień, który sygnalizuje konieczność wymiany na panelu lub w aplikacji. Licznik czasu nie zna jednak warunków panujących wokół domu, więc warto co jakiś czas obejrzeć filtry niezależnie od komunikatu.
Jakie filtry wybrać
Filtry do wentylacji klasyfikuje się według normy PN-EN ISO 16890. Oznaczenia ISO Coarse oraz ePM10, ePM2,5 i ePM1 informują, jaki odsetek cząstek o danej wielkości zatrzymuje filtr. Starsze oznaczenia G4, M5 czy F7 nadal pojawiają się w opisach. W praktyce:
- na wywiewie zwykle stosuje się filtr klasy ISO Coarse, odpowiadający dawnemu G4, który chroni wymiennik,
- na nawiewie stosuje się filtr co najmniej ePM10, a przy alergikach i w miastach o złej jakości powietrza filtr klasy ePM1 odpowiadający F7,
- filtr o wyższej klasie zatrzymuje drobniejsze cząstki, ale stawia większy opór i szybciej się zapycha.
Filtrów kasetowych i workowych z włókniny nie należy prać ani odkurzać w celu ponownego użycia. Mycie niszczy strukturę materiału i zmniejsza skuteczność filtracji, a odkurzanie usuwa tylko powierzchniowy kurz. Wyjątkiem są filtry wstępne z siatki lub specjalnej włókniny, które producent opisuje jako zmywalne. Wtedy można je umyć zgodnie z instrukcją i wysuszyć przed ponownym założeniem.
Filtr musi pasować wymiarami do kasety w centrali. Zbyt mały filtr przepuszcza powietrze bokiem, a zbyt duży trzeba wciskać na siłę, co uszkadza ramkę. Najprościej spisać wymiary i klasę z obecnego filtra lub z instrukcji urządzenia.
Wymiana filtrów krok po kroku
- Wyłącz centralę lub przełącz ją w tryb serwisowy, a jeśli instrukcja tak zaleca, odłącz zasilanie. Wentylator pracujący przy otwartej klapie zasysa kurz do wnętrza.
- Otwórz pokrywę lub kasety filtrów. W wielu centralach filtry wysuwa się z boku bez zdejmowania całej obudowy.
- Wyjmij zużyte filtry ostrożnie, zwracając uwagę na strzałkę kierunku przepływu powietrza. Od razu włóż je do worka, żeby nie rozsypać kurzu.
- Odkurz kasety i okolice wymiennika, jeśli widać na nich osad. Nie myj wymiennika bez sprawdzenia, czy producent na to pozwala.
- Włóż nowe filtry zgodnie ze strzałką przepływu, upewniając się, że uszczelki przylegają do ramy.
- Zamknij centralę i wyzeruj licznik filtrów w panelu lub aplikacji.
Przy wymianie zapisz datę na ramce nowego filtra markerem. Przy kolejnym otwarciu centrali od razu widać, jak długo filtr pracował i jak szybko się brudzi w danym sezonie. Po kilku wymianach łatwo ustalić własny rytm, dopasowany do otoczenia domu, zamiast polegać tylko na ogólnych zaleceniach. Opłaca się też mieć w zapasie przynajmniej jeden komplet filtrów, żeby nie odkładać wymiany, gdy centrala zgłosi komunikat.
Raz w roku, najlepiej przed sezonem grzewczym, warto przy okazji sprawdzić czerpnię i wyrzutnię na zewnątrz budynku. Siatka czerpni zatkana liśćmi lub pajęczynami działa jak dodatkowy, bardzo brudny filtr. Przy przeglądzie przydatne są też informacje z artykułów o rekuperacji w domu jednorodzinnym i jak wybrać rekuperację do domu. Filtry i wkłady do central wentylacyjnych znajdziesz w kategorii filtry do urządzeń.
Przeczytaj także
Jak wybrać odpowiednią rekuperację do swojego domu
Sprawa nr 8189
Klimatyzacja i wentylacjaRekuperacja to nowoczesny system wentylacji, który odzyskuje ciepło z powietrza usuwanego z budynku.
Rekuperacja w budownictwie - Jak zapewnić efektywność energetyczną twojego domu?
Sprawa nr 3968
Klimatyzacja i wentylacjaW dobie rosnących kosztów energii i coraz bardziej restrykcyjnych norm ekologicznych, rekuperacja staje się…
Rekuperacja w nowoczesnym budownictwie - Jak działa i jakie przynosi korzyści?
Sprawa nr 4086
Klimatyzacja i wentylacjaNowoczesne budownictwo nieustannie poszukuje innowacyjnych rozwiązań, które zwiększają komfort życia i efektywność…