Jak znaleźć przerwę w przewodzie ukrytym w ścianie bez kucia tynku
Gniazdo w pokoju przestało działać, choć wyłącznik nadprądowy w rozdzielnicy jest załączony, a pozostałe gniazda na tym obwodzie mają napięcie. Albo lampa w korytarzu raz świeci, raz nie, w zależności od tego, czy ktoś trzasnął drzwiami. Takie objawy często oznaczają przerwę w przewodzie lub luźne połączenie gdzieś między rozdzielnicą a odbiornikiem. Przewody biegną pod tynkiem, więc pierwszą myślą bywa kucie ściany. Zanim jednak sięgniesz po młotek, warto przeprowadzić systematyczne poszukiwania, które w większości przypadków pozwalają wskazać miejsce usterki z dokładnością do jednej puszki lub odcinka.
W tym poradniku pokazujemy, jak krok po kroku szukać przerwy w przewodzie ukrytym w ścianie i jakie narzędzia mogą w tym pomóc.
Bezpieczeństwo przede wszystkim
Poszukiwania usterek w instalacji elektrycznej wiążą się z pracą przy przewodach, które mogą być pod napięciem. Podstawowe zasady to:
- przed otwarciem puszki lub gniazda wyłącz obwód w rozdzielnicy i sprawdź brak napięcia próbnikiem lub miernikiem,
- pomiary napięcia wykonuj tylko miernikiem przeznaczonym do instalacji 230 V, z odpowiednią kategorią pomiarową i sprawnymi przewodami,
- pomiary ciągłości i rezystancji wykonuj zawsze przy odłączonym zasilaniu,
- jeśli nie masz doświadczenia, ogranicz się do obserwacji i zleć pomiary elektrykowi.
Krok 1: ustal zakres usterki
Najpierw sprawdź, które punkty na danym obwodzie działają, a które nie. Wyłączaj kolejno wyłączniki w rozdzielnicy i zapisuj, co gaśnie. Dzięki temu poznasz przebieg obwodu. Jeśli nie działa tylko jedno gniazdo, a gniazda przed nim i za nim działają, przyczyna najpewniej leży w samym gnieździe. Jeśli nie działają wszystkie punkty od pewnego miejsca dalej, przerwa jest na odcinku między ostatnim działającym a pierwszym niedziałającym punktem.
Krok 2: sprawdź gniazda, łączniki i puszki
Zdecydowana większość przerw nie jest w środku ściany, tylko w miejscach połączeń. Najczęstsze przyczyny to:
- poluzowany zacisk w gnieździe lub łączniku, zwłaszcza w osprzęcie z zaciskami śrubowymi,
- przepalone połączenie w puszce rozgałęźnej, w której przewody były skręcone i owinięte taśmą,
- pęknięta żyła aluminiowa tuż przy zacisku, w starych instalacjach,
- połączenie przez gniazdo, gdy kolejne gniazda zasilane są przewodem wpiętym w zaciski poprzedniego.
Otwórz ostatni działający i pierwszy niedziałający punkt oraz puszki rozgałęźne między nimi. Ślady nadtopienia, ściemniała izolacja i luźne przewody od razu wskazują winowajcę. Wymianę starej puszki opisujemy w artykule jak wymienić starą puszkę rozgałęźną na nową bez uszkodzenia tynku.
Krok 3: pomiar ciągłości multimetrem
Jeśli połączenia wyglądają dobrze, sprawdź ciągłość poszczególnych żył przewodu. Przy wyłączonym zasilaniu odłącz przewód na obu końcach podejrzanego odcinka. Na jednym końcu zewrzyj dwie żyły, np. fazową i neutralną, a na drugim zmierz między nimi rezystancję. Niska wartość oznacza, że obie żyły są ciągłe. Brak przejścia wskazuje na przerwę w jednej z nich. Powtarzając pomiar z różnymi parami żył, ustalisz, która jest uszkodzona.
Sprawdzenie, czy w gnieździe w ogóle jest napięcie, opisujemy krok po kroku w tekście dlaczego w nowym gniazdku nie ma napięcia.
Krok 4: lokalizacja przebiegu i miejsca przerwy
Gdy wiadomo już, że przerwa jest na konkretnym odcinku przewodu, trzeba znaleźć jej miejsce. Służą do tego dwa rodzaje urządzeń:
| Urządzenie | Jak działa | Do czego się nadaje |
|---|---|---|
| Wykrywacz przewodów pod napięciem | wykrywa pole elektryczne wokół przewodu z napięciem | ustalenie trasy przewodu, czasem miejsca, gdzie sygnał nagle znika |
| Lokalizator z nadajnikiem i odbiornikiem | nadajnik wprowadza sygnał do odłączonego przewodu, odbiornik go śledzi | dokładne prześledzenie trasy i wskazanie miejsca przerwy |
| Kamera termowizyjna | pokazuje miejsca nagrzewania się | wykrywanie przegrzewających się połączeń pod obciążeniem |
Prowadząc odbiornik lokalizatora wzdłuż ściany, obserwuje się sygnał. W miejscu przerwy sygnał wyraźnie słabnie lub zanika. To pozwala wskazać fragment ściany do odkucia z dokładnością do kilkunastu centymetrów, zamiast rozbijać całą trasę.
Typowe miejsca przerw w ścianie
Gdy przerwa nie jest w puszce, najczęściej znajduje się w miejscach, gdzie przewód został uszkodzony mechanicznie:
- przy otworach po kołkach, gdzie ktoś wiercił, wieszając półkę lub obraz,
- w miejscach zginania przewodu w narożnikach i przy wejściu do puszek,
- w ukrytych puszkach zatynkowanych podczas dawnego remontu,
- w starych instalacjach aluminiowych, gdzie żyły stały się kruche.
Jeśli w starym domu takie usterki powtarzają się w różnych miejscach, warto ocenić stan całej instalacji. Pomocny będzie artykuł jak sprawdzić stan przewodów elektrycznych w starym domu przed remontem.
Przerwa w przewodzie neutralnym i ochronnym
Nie każda przerwa objawia się brakiem napięcia. Przerwa w przewodzie neutralnym powoduje, że w gnieździe można zmierzyć napięcie fazowe, ale podłączone urządzenia nie działają, a próbnik świeci na obu stykach. Takie objawy bywają mylące i niebezpieczne, bo pozornie wyłączony obwód może mieć napięcie na przewodzie, który zwykle go nie ma.
Jeszcze trudniej zauważyć przerwę w przewodzie ochronnym. Urządzenia działają normalnie, ale w razie uszkodzenia izolacji obudowa może znaleźć się pod napięciem, a wyłącznik różnicowoprądowy lub nadprądowy nie zadziała tak, jak powinien. Przerwę w przewodzie ochronnym wykrywają pomiary ciągłości przewodów ochronnych i impedancji pętli zwarcia, wykonywane przez elektryka podczas okresowych przeglądów instalacji. Dlatego po każdej naprawie przewodu, nawet pozornie prostej, warto sprawdzić miernikiem ciągłość wszystkich żył, a nie tylko to, czy gniazdo znowu działa.
Naprawa
Po odkryciu uszkodzonego miejsca przewód łączy się w nowej puszce, z użyciem złączek instalacyjnych, albo wymienia cały odcinek między puszkami. Nie zostawia się połączeń zatynkowanych bez puszki. Często prościej jest poprowadzić nowy przewód inną trasą, np. w bruździe lub kanale, a uszkodzony odciąć. Lokalizatory kabli, wykrywacze i mierniki znajdziesz w kategorii lokalizatory kabli i przewodów.
Przeczytaj także
Dlaczego wyłącznik różnicowoprądowy wybija podczas deszczu i jak znaleźć zawilgocony obwód
Sprawa nr 90000703
ElektrykaWyłącznik różnicowoprądowy, który wybija tylko podczas deszczu albo po nim, to dość częsty problem w domach…
Jak sprawdzić multimetrem czujnik temperatury w zasobniku ciepłej wody
Sprawa nr 90000303
Czujniki i alarmyGdy ciepła woda w zasobniku przestaje się nagrzewać albo jest gorąca jak wrzątek, a sterownik kotła lub pompy…
Jak dobrać przekrój przewodu do długości obwodu, żeby uniknąć spadku napięcia
Sprawa nr 90000203
ElektrykaPrzy doborze przewodu najczęściej patrzy się na prąd i zabezpieczenie: 1,5 mm² na oświetlenie, 2,5 mm² na gniazda.