Kiedy w hali wystarczy wentylator, a kiedy potrzebna jest kurtyna powietrzna lub aparat grzewczo-wentylacyjny
Sam wentylator wystarczy wtedy, gdy w hali trzeba tylko usuwać ciepło, wilgoć lub zanieczyszczenia, a temperatura w środku nie ma dużego znaczenia. Gdy bramy są często otwierane, a wnętrze jest ogrzewane, dochodzi kurtyna powietrzna nad wejściem, a do samego ogrzewania przestrzeni stosuje się aparat grzewczo-wentylacyjny.
Te trzy urządzenia często pracują razem, ale każde rozwiązuje inny problem. Pomylenie ich ról kończy się zwykle przeciągami, wysokimi rachunkami za ogrzewanie albo zaparowanym i dusznym wnętrzem, mimo że na ścianie pracuje kilka głośnych maszyn.
Trzy urządzenia, trzy różne zadania
Wentylator służy do wymiany powietrza. W magazynach, warsztatach i halach produkcyjnych montuje się go w ścianie albo na dachu, najczęściej jako wentylator osiowy lub dachowy. Typowy wentylator zewnętrzny, czyli przystosowany do pracy na elewacji lub połaci dachu, ma obudowę odporną na deszcz, żaluzję zamykającą się po wyłączeniu i silnik o stopniu ochrony pozwalającym na pracę w wilgoci. Jego wydajność dobiera się do wymaganej liczby wymian powietrza na godzinę, która zależy od rodzaju pracy. W pomieszczeniu z wózkami spalinowymi, spawaniem czy lakierowaniem wymagania są dużo wyższe niż w zwykłym magazynie.
Kurtyna powietrzna nie ogrzewa hali i nie wymienia powietrza. Wytwarza nad otworem drzwiowym lub bramą płaski, szybki strumień, który ogranicza mieszanie się powietrza wewnętrznego z zewnętrznym. Dzięki temu przy otwartej bramie mniej ciepła ucieka na zewnątrz, a do środka wpada mniej zimna, kurzu i owadów. Najprostsze w montażu są kurtyny powietrzne elektryczne, które mają wbudowaną grzałkę i potrzebują tylko zasilania. Wersje wodne podłącza się do instalacji grzewczej, co ma sens przy dużej mocy i stałym źródle ciepła.
Aparat grzewczo-wentylacyjny to nagrzewnica z wentylatorem, zasilana zwykle wodą grzewczą z kotłowni lub pompy ciepła. Zasysa powietrze z hali, ogrzewa je na wymienniku i wydmuchuje z powrotem. W wielu modelach można domieszać powietrze zewnętrzne przez czerpnię z przepustnicą, więc urządzenie jednocześnie ogrzewa i wentyluje. Dobrze dobrany aparat grzewczo wentylacyjny pozwala ogrzać dużą kubaturę bez rozbudowanej sieci grzejników, a ciepło trafia w strefę, w której pracują ludzie.
Porównanie w jednej tabeli
| Urządzenie | Główne zadanie | Zasilanie | Gdzie się montuje | Typowy błąd |
|---|---|---|---|---|
| Wentylator ścienny lub dachowy | Wymiana powietrza, usuwanie ciepła i zanieczyszczeń | Prąd | Ściana zewnętrzna, dach, kanał | Brak dopływu powietrza, przez co wentylator pracuje w podciśnieniu i hałasuje |
| Kurtyna powietrzna | Odcięcie strefy przy otwartych drzwiach lub bramie | Prąd albo prąd i woda grzewcza | Nad otworem, od wewnątrz | Kurtyna węższa niż otwór albo za słaba dla wysokości bramy |
| Aparat grzewczo-wentylacyjny | Ogrzewanie przestrzeni, opcjonalnie z domieszką świeżego powietrza | Prąd i woda grzewcza | Ściana lub strop hali | Montaż zbyt wysoko bez kierownic, przez co ciepło zbiera się pod dachem |
Z tabeli wynika prosta zasada: wentylator odpowiada za jakość powietrza, kurtyna za szczelność otworu, a aparat za temperaturę. Jedno urządzenie nie zastąpi drugiego. Kurtyna włączona przy zamkniętej bramie ogrzewa tylko pas przy wejściu i jest drogim grzejnikiem. Aparat grzewczo-wentylacyjny nie zatrzyma zimna wpadającego przez szeroko otwarte wrota, bo masa zimnego powietrza jest zbyt duża.
Jak połączyć je w jednym budynku
Najlepiej zacząć od bilansu: ile powietrza trzeba wymienić, jakie są straty ciepła budynku i jak często otwierane są bramy. Na tej podstawie projektant lub instalator dobiera urządzenia. Kilka zasad, które pomagają uniknąć typowych problemów:
- wentylator wyciągowy zawsze potrzebuje dopływu powietrza, np. przez czerpnię, nawiewnik ścienny albo aparat z przepustnicą świeżego powietrza,
- przy wentylatorach wyciągowych pracujących zimą ciepło usuwane z hali trzeba uzupełnić, więc moc ogrzewania liczy się razem z wentylacją,
- kurtynę dobiera się do szerokości i wysokości otworu, a jej długość powinna obejmować całą szerokość bramy,
- najlepiej, gdy kurtyna włącza się wyłącznikiem krańcowym przy otwarciu bramy, a nie pracuje cały czas,
- aparaty grzewczo-wentylacyjne rozmieszcza się tak, by strumienie powietrza nie wiały prosto na stanowiska pracy, a przy wysokich halach dodaje się wentylatory destryfikacyjne, które spychają ciepłe powietrze spod dachu w dół.
Przy doborze warto też pamiętać o hałasie. Wentylatory i aparaty pracujące na najwyższym biegu potrafią być bardzo głośne, dlatego lepiej wybrać urządzenie większe i pracujące na niższych obrotach niż mniejsze, które przez cały sezon chodzi na maksimum. Regulatory obrotów lub sterowanie z czujnikiem temperatury i wilgotności poprawiają komfort i zmniejszają zużycie energii.
W budynkach, w których pracują ludzie, wymagania dotyczące ilości powietrza wynikają z przepisów BHP i warunków technicznych, a w pomieszczeniach z substancjami szkodliwymi z oceny ryzyka zawodowego. Przy halach zasilanych z kotłowni opłaca się podłączyć aparaty i kurtyny wodne do wspólnej instalacji, a w małych warsztatach bez centralnego ogrzewania prościej sprawdzają się urządzenia elektryczne. Każdorazowo trzeba też sprawdzić, czy przyłącze elektryczne udźwignie moc grzałek, bo elektryczna kurtyna nad dużą bramą może potrzebować kilkunastu kilowatów.
Przeczytaj także
Dlaczego wentylacja grawitacyjna przestała działać po wymianie okien i jak to naprawić
Sprawa nr 90001303
Klimatyzacja i wentylacjaPo wymianie starych okien na nowe, szczelne, w wielu domach pojawia się zaparowanie szyb, zapach stęchlizny…
Kratka wentylacyjna zamykana jako element skutecznej wentylacji w domu
Sprawa nr 9004
Klimatyzacja i wentylacjaKratka wentylacyjna zamykana to element instalacji wentylacyjnej, który pozwala na regulację przepływu powietrza.
Praktyczne rozwiązania wentylacyjne w nowoczesnych instalacjach budowlanych
Sprawa nr 8695
Klimatyzacja i wentylacjaWspółczesne systemy wentylacyjne wymagają precyzyjnego doboru komponentów.