Przejdź do treści

Jak dobrać skrzynki rozsączające do wody z rynien i gdzie je zakopać

Rynny i odwodnienie

Rura drenażowa do systemu rozsączania - skrzynki rozsączające do wody z rynien

Woda deszczowa z dachu domu o powierzchni 150 m² to podczas jednej ulewy nawet kilka metrów sześciennych wody. Jeśli na działce nie ma kanalizacji deszczowej, a wylanie wody na trawnik powoduje kałuże i podmywanie fundamentów, dobrym rozwiązaniem jest system rozsączający. Najczęściej buduje się go z tworzywowych skrzynek rozsączających, które tworzą pod ziemią zbiornik o dużej objętości i stopniowo oddają wodę do gruntu.

Jak działają skrzynki rozsączające

Skrzynka rozsączająca to ażurowy element z tworzywa o regularnych wymiarach, zwykle kilkudziesięciu centymetrów w każdym kierunku. Jej objętość jest w ponad 90 procentach pusta, więc może zmagazynować prawie tyle wody, ile wynosi jej kubatura. Skrzynki łączy się w bloki, owija geowłókniną i zakopuje w gruncie. Woda z rynien wpływa do bloku, wypełnia go, a następnie przez ściany i dno wsiąka w otaczający grunt.

Skrzynki różnią się nośnością. Pod trawnikiem wystarczają skrzynki o niższej wytrzymałości, ale pod podjazdem, parkingiem czy drogą dojazdową potrzebne są elementy przeznaczone do obciążeń od samochodów, z odpowiednią warstwą przykrycia. Producent podaje w karcie technicznej minimalną i maksymalną głębokość posadowienia oraz dopuszczalne obciążenie.

W porównaniu z klasycznym drenażem z rur w żwirze skrzynki zajmują mniej miejsca przy tej samej pojemności, bo żwir ma tylko około 30-35 procent wolnych przestrzeni. Są też lżejsze w transporcie i szybsze w montażu.

Kiedy rozsączanie ma sens

Najważniejszy warunek to przepuszczalność gruntu i poziom wód gruntowych. Orientacyjnie:

Rodzaj gruntuPrzydatność do rozsączania
Piasek, żwirBardzo dobra, woda szybko wsiąka
Piasek gliniasty, pył piaszczystyDobra lub średnia, potrzeba większej objętości
Glina, iłSłaba, rozsączanie często nie działa
Wysoki poziom wód gruntowychNiewskazane, woda nie ma gdzie wsiąknąć

Prosty test przepuszczalności można wykonać samodzielnie. Wykop dół o głębokości planowanego posadowienia skrzynek, nalej do niego wody, poczekaj, aż wsiąknie, a potem nalej ponownie i zmierz, w jakim tempie opada poziom. Jeśli przez godzinę woda prawie nie ubywa, rozsączanie w tym miejscu nie zda egzaminu, a lepszym rozwiązaniem będzie zbiornik retencyjny z przelewem lub odprowadzenie wody w inne miejsce.

Jak oszacować liczbę skrzynek

Liczba skrzynek zależy od powierzchni dachu, natężenia deszczu przyjętego do obliczeń i przepuszczalności gruntu. Dokładne obliczenia wykonuje się według wytycznych producenta systemu lub projektanta. W uproszczeniu:

  1. Oblicz powierzchnię dachu w rzucie, z której woda trafi do danego bloku. Często każda rura spustowa ma własny blok skrzynek.
  2. Przyjmij ilość wody z ulewy. Dla miarodajnego deszczu krótkotrwałego z każdego metra kwadratowego dachu spływa zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu litrów.
  3. Uwzględnij wsiąkanie w czasie deszczu. Przy dobrze przepuszczalnym gruncie część wody wsiąka na bieżąco, więc wymagana objętość jest mniejsza.
  4. Dobierz liczbę skrzynek tak, żeby ich pojemność pomieściła nadwyżkę wody, z zapasem.

Jeśli nie masz pewności co do przepuszczalności gruntu, lepiej przewymiarować system o kilka skrzynek niż zbudować go za mały. Dołożenie skrzynek po kilku latach oznacza ponowne rozkopanie trawnika, a koszt dodatkowych elementów przy budowie jest niewielki.

Dla domu jednorodzinnego blok skrzynek pod jedną rurę spustową ma zwykle pojemność od kilkuset litrów do około jednego metra sześciennego. Jeśli przy budynku już teraz stoi woda po deszczu, warto zacząć od rozwiązania problemu przy ścianie, o czym piszemy w poradniku, jak odprowadzić wodę z tarasu przy domu.

Gdzie zakopać skrzynki

Lokalizacja ma znaczenie dla bezpieczeństwa budynku i sąsiednich działek. Najczęściej przyjmuje się następujące zasady, ale szczegóły warto sprawdzić w lokalnych przepisach i zaleceniach producenta:

  • w odległości od budynku podanej przez producenta, zwykle kilku metrów od ścian z piwnicą, żeby woda nie podchodziła pod fundamenty,
  • z dala od granicy działki, tak żeby woda nie spływała na sąsiada,
  • nie pod podjazdem, chyba że skrzynki mają odpowiednią nośność i zastosowano wymaganą warstwę przykrycia,
  • z dala od drzew, których korzenie mogą wrastać w geowłókninę,
  • z dnem powyżej najwyższego poziomu wód gruntowych.

Montaż i konserwacja

Wykop wyrównuje się i układa w nim warstwę piasku, następnie geowłókninę, na niej skrzynki połączone łącznikami, a całość owija się włókniną z zakładem. Rurę od rynny wprowadza się do skrzynek przez otwór w ścianie bocznej. Bardzo ważny jest osadnik przed skrzynkami, czyli studzienka lub osadnik rynnowy, który zatrzymuje liście, piasek i mech z dachu. Bez niego skrzynki z czasem zamulają się i tracą przepuszczalność, a ich czyszczenie jest trudne. O osadnikach przy rurach spustowych piszemy w artykule o osadniku rynnowym.

Rurę doprowadzającą z rynny do skrzynek układa się ze spadkiem, zwykle co najmniej 1-2 procent, i poniżej strefy przemarzania albo z ociepleniem. Zamarznięta rura zimą zatrzyma wodę z roztopów w rurze spustowej, co może rozsadzić jej dolny odcinek. Wierzch bloku skrzynek przykrywa się warstwą gruntu o grubości zalecanej przez producenta, a na powierzchni można urządzić trawnik.

Warto przewidzieć studzienkę rewizyjną lub kanał inspekcyjny, przez który można zajrzeć do wnętrza bloku. Przy większych systemach stosuje się też przelew awaryjny, który odprowadzi nadmiar wody w bezpieczne miejsce, gdy skrzynki wypełnią się podczas wyjątkowo dużej ulewy. Szersze omówienie sposobów odprowadzania wody z dachu znajdziesz w tekście jak odprowadzać wodę deszczową z dachu i posesji, a elementy do drenażu i rozsączania w kategorii drenaż i retencja.

Przeczytaj także